تبلیغات
بازار 313 - احكام مالى كه انسان آن را پیدا مى‌كند‌ (لُقَطه)

با كسب روز‌ی حلال پیش بسوی رستگاری

احكام مالى كه انسان آن را پیدا مى‌كند‌ (لُقَطه)

نویسنده :بازار 313
تاریخ:جمعه 26 خرداد 1391-02:05 ق.ظ

(از رساله توضیح المسائل آیت الله شبیری زنجانی):



مسأله 2573- مالى را كه انسان پیدا مى‌كند اگر نشانه‌اى نداشته باشد كه به واسطه آن صاحبش معلوم شود، بنا بر احتیاط واجب باید با اذن حاكم شرع صدقه دهد و آن را تملّك نكند مگر آن كه قیمت آن از یك درهم (كه بنا بر مشهور 6/ 12 نخود نقره سكّه‌دار بوده و در مسأله 1872 دربارۀ اندازۀ آن توضیح داده شد) كمتر باشد كه مى‌تواند آن را تملّك كند.

{...
مقدار درهم، بنابر تحقیق بیش از 2140 مثقال معمولى بوده، بر طبق یك محاسبه وزن درهم تقریبا 97/ 2 گرم تعیین شده‌ ...}

مسأله 2574- اگر مالى پیدا كند كه نشانه دارد چنانچه صاحب آن معلوم باشد و انسان نداند راضى است یا نه، نمى‌تواند بدون اجازۀ او بردارد مگر برداشتن آن مال احسان به مالك به شمار آید، مثلًا در جایى كه مال در معرض از بین رفتن است، مى‌تواند آن را به قصد نگاهدارى براى مالك بردارد، و اگر صاحب آن معلوم نباشد چنانچه قیمت آن از یك درهم كمتر باشد مى‌تواند به قصد این كه ملك خودش باشد بردارد.

مسأله 2575- هرگاه چیزى را كه پیدا كرده نشانه‌اى دارد كه به واسطۀ آن مى‌تواند صاحبش را پیدا كند، اگر چه بداند صاحب آن كافرى است كه اموالش محترم است، در صورتى كه قیمت آن چیز به مقدار یك درهم برسد، باید از روزى كه آن را پیدا كرده تا یك سال در محلّ اجتماع مردم اعلان كند، و لازم نیست پیداكننده خودش اعلان كند، بلكه مى‌تواند به كسى كه اطمینان دارد بگوید كه اعلان نماید.

مسأله 2576- اگر تا یك سال اعلان كند و صاحب مال پیدا نشود در صورتى كه آن مال را در غیر حرم پیدا كرده باشد مى‌تواند آن را براى خود بردارد یا براى صاحبش نگهدارى كند كه هر وقت پیدا شد به او بدهد یا آن را صدقه بدهد.

مسأله 2577- اگر بعد از آن كه یك سال اعلان كرد و صاحب مال پیدا نشد مال را‌ براى صاحبش نگهدارى كند و از بین برود، چنانچه در نگهدارى آن كوتاهى نكرده ضامن نیست، ولى اگر براى خود برداشته باشد ضامن است (یعنى اگر صاحبش پیدا شود باید آن مال یا عوض آن را به او بدهد) و چنانچه صدقه داده باشد، صاحبش مى‌تواند به صدقه دادن راضى شده یا عوض مالش را بگیرد و ثواب صدقه براى صدقه‌دهنده باشد، در سایر مسائل این فصل هم كه از صدقه دادن سخن گفته شده، اگر صاحب مال به صدقه راضى نشود، صدقه‌دهنده ضامن است.

مسأله 2578- كسى كه مالى را پیدا كرده، اگر عمداً طبق دستورى كه گفته شد اعلان نكند، نه تنها معصیت كرده، بلكه باز هم واجب است اعلان كند.

مسأله 2579- هرگاه در حرم (كه محدوده‌اى مشخّص از مكّه و اطراف آن مى‌باشد) مال گمشده‌اى را ببیند بنا بر احتیاط واجب آن را بر نداشته و به حال خود رها كند، چه قیمت آن به اندازۀ یك درهم برسد یا نرسد، مگر این كه براى اعلام كردن در جستجوى مالك آن را بردارد، و پس از اعلام كردن و نیافتن مالك آن نیز آن را صدقه دهد، یا براى صاحب آن تا وقتى كه احتمال دارد صاحب آن پیدا شود، نگه دارد.

مسأله 2580- اگر دیوانه یا بچۀ نابالغ چیزى پیدا كند، ولىّ او باید اعلان كند، و پس از آن با رعایت مصلحت وى آن را برایش تملّك كند یا صدقه دهد یا براى مالك آن نگاه دارد.

مسأله 2581- اگر انسان در بین سالى كه اعلان مى‌كند، از پیدا شدن صاحب مال ناامید شود، باید آن را صدقه دهد كه به احتیاط واجب در صورت امكان با اجازۀ حاكم شرع باشد.

مسأله 2582- اگر در بین سالى كه اعلان مى‌كند مال از بین برود، چنانچه در نگهدارى آن كوتاهى كرده، باید عوض آن را به صاحبش بدهد و اگر كوتاهى نكرده، چیزى بر او واجب نیست.

مسأله 2583- اگر مالى را كه نشانه دارد و قیمت آن به یك درهم مى رسد در جایى پیدا كند كه معلوم است به واسطۀ اعلان، صاحب آن پیدا نمى شود، باید آن را‌ صدقه بدهد و لازم نیست صبر نماید تا سال تمام شود، و به احتیاط واجب براى صدقه دادن از حاكم شرع اجازه بگیرد.

مسأله 2584- اگر چیزى را پیدا كند و به خیال این كه مال خود او است بردارد، بعد بفهمد مال خودش نبوده، باید به احكام مال پیدا شده عمل كند.

مسأله 2585- در هنگام اعلان باید عبارتى را برگزیند كه بیش از همه شنونده را متوجّه مال گمشده و صفات آن بنماید، بنابر این معمولًا نمى‌تواند بگوید كه «چیزى یا مالى پیدا شده» بلكه مثلًا باید بگوید: «طلا یا نقره یا ظرف یا پیراهنى پیدا شده است» البتّه نباید تمام ویژگى‌هاى آن را هم ذكر كند، بلكه باید هنوز چیز پیدا شده در بوتۀ ابهام باقى باشد، خلاصه باید بهترین راهى را كه مال را به صاحبش مى‌رساند برگزیند، عبارت اعلان نه كاملًا مبهم باشد و نه كاملًا مشخّص، بلكه مابین این دو حالت باشد.

مسأله 2586- اگر كسى چیزى را پیدا كند و دیگرى بگوید مال من است و نشانه‌هاى آن را بگوید، اگر اطمینان نباشد مال اوست نمى‌تواند به او بدهد و اگر اطمینان باشد باید به او بدهد و لازم نیست نشانه‌هایى را كه بیشتر اوقات صاحب مال هم ملتفت آنها نیست بگوید.

مسأله 2587- اگر قیمت چیزى را كه پیدا كرده به یك درهم برسد، چنانچه اعلان نكند، و در مسجد یا جاى دیگرى كه محلّ اجتماع مردم است بگذارد و آن چیز از بین برود یا دیگرى آن را بردارد، كسى كه آن را پیدا كرده ضامن است.

مسأله 2588- هرگاه چیزى پیدا كند كه اگر بماند فاسد مى‌شود یا از قیمت آن كاسته مى‌گردد، باید تا مقدارى كه از قیمت آن كاسته نمى‌شود آن را نگه دارد و بعد از آن قیمت كند و خودش بردارد و یا بفروشد و پولش را نگه دارد، و احتیاط مستحبّ آن است كه در صورت امكان در فروش آن به خودش یا به دیگرى از حاكم شرع اجازه بگیرد، ولى ظاهراً اجازه لازم نیست، به ویژه در چیزهایى مثل غذاى پخته و سبزیجات كه به سرعت فاسد مى‌شوند، و در هر صورت باید اعلان را تا یك سال ادامه دهد تا اگر صاحب آن پیدا شد پول آن را به وى بدهد و اگر صاحب آن پیدا نشد صدقه دهد.

مسأله 2589- اگر همراه داشتن مالى كه پیدا كرده ضررى به آن نداشته باشد، مى‌تواند آن را در موقع وضو و نماز یا غیر آن همراه داشته باشد.

مسأله 2590- اگر كفش او را ببرند و كفش دیگرى بجاى آن بگذارند، چنانچه بداند كفشى كه مانده مال كسى است كه كفش او را برده و نتواند كفش خود را به دست آورد، مى‌تواند كفشى را كه مانده به جاى كفش خودش بردارد، ولى اگر قیمت آن از كفش خودش بیشتر باشد، باید هر وقت صاحب آن پیدا شد زیادى قیمت را به او بدهد و چنانچه از پیدا شدن او ناامید شود، باید با اجازۀ حاكم شرع زیادى قیمت را صدقه بدهد و اگر احتمال دهد كفشى كه مانده مال كسى نیست كه كفش او را برده در صورتى كه قیمت آن از یك درهم كمتر باشد، مى‌تواند براى خود بردارد و اگر بیشتر باشد، باید تا یك سال اعلان كند و بعد از یك سال احتیاطاً صدقه بدهد.

مسأله 2591- اگر صاحب مالى كه در دست انسان است نامعلوم باشد و بر آن مال پیدا شده صدق نكند، مثل آن كه امانتى به انسان بسپارند و او فراموش كند كه صاحب مال چه كسى بوده است و صاحب مال هم به دنبال مالش نیاید (كه به این مال مجهول المالك گفته مى‌شود)، لازم است صاحب آن را جستجو كند و پس از مأیوس شدن از پیدا شدن صاحبش آن را صدقه بدهد و احتیاط واجب این است كه با اجازۀ حاكم شرع صدقه دهد و اگر بعداً صاحبش پیدا شد، چیزى بر عهدۀ او نیست، همچنین اگر صاحب مال مشخّص است، ولى انسان نمى‌تواند آن را به وى یا به ولىّ یا وكیل او برساند، باید آن را صدقه بدهد كه باید به احتیاط واجب با اجازۀ حاكم شرع باشد.



نوع مطلب : احكام خرید و فروش 



تمام حقوق این سایت مربوط به سامانه پیامک کوتاه انصارالمهدی تبریز می باشد