تبلیغات
بازار 313 - احكام غصب

با كسب روز‌ی حلال پیش بسوی رستگاری

احكام غصب

نویسنده :بازار 313
تاریخ:چهارشنبه 12 مهر 1391-04:52 ب.ظ

(از رساله توضیح المسائل  آیت الله حاج آقا مجتبی تهرانی):



غصب آن است كه انسان از روى ظلم، بر مال یا حق كسى مسلط شود و این یكى از گناهان بزرگ است، كه اگر كسى انجام دهد، در قیامت به عذاب سخت گرفتار می‏شود.
از حضرت پیغمبر اكرم صلى الله علیه و آله و سلم روایت شده است كه هر كس یك وجب زمین از دیگرى غصب كند در قیامت آن زمین را از هفت طبقه آن مثل طوق به گردن او می ‏اندازند.





مسأله 2657- اگر انسان نگذارد مردم از مسجد و مدرسه و پل و جاهاى دیگرى كه براى عموم ساخته شده استفاده كنند، حق آنان را غصب نموده، و همچنین است اگر كسى در مسجد جایى براى خود بگیرد و دیگرى نگذارد كه از آن‏جا استفاده نماید.
 
مسأله 2658- چیزى را كه انسان پیش طلب‏كار گرو می‏گذارد، باید پیش او بماند كه اگر طلب او را ندهد طلب خود را از آن به ‏دست آورد، پس اگر پیش از آن كه طلب او را بدهد آن چیز را از او بگیرد، حق او را غصب كرده است.
 
مسأله 2659- مالى را كه نزد كسى گرو گذاشته‏ اند، اگر دیگرى غصب كند صاحب مال و طلب‏كار می‏توانند چیزى را كه غصب كرده از او مطالبه نمایند و چنانچه آن چیز را از او بگیرند، باز هم در گرو است، و اگر آن چیز از بین برود و عوض آن را بگیرند، آن عوض هم مثل خود آن چیز گرو می ‏باشد.
 
مسأله 2660- اگر انسان چیزى را غصب كند، باید به صاحبش برگرداند، و اگر آن چیز از بین برود باید عوض آن را به او بدهد.
 
مسأله 2661- اگر از چیزى كه غصب كرده منفعتى به دست آید مثلاً از گوسفندى كه غصب كرده، برّه ‏اى پیدا شود، متعلق صاحب مال است و نیز كسى كه مثلاً خانه ‏اى را غصب كرده، اگر چه در آن ننشیند باید اجاره آن را بدهد.
 
مسأله 2662- اگر از بچه یا دیوانه چیزى را غصب كند، باید آن را به ولىّ او بدهد و اگر از بین رفته، باید عوض آن را بدهد.
 
مسأله 2663- هر گاه دو نفر با هم چیزى را غصب كنند، اگر چه هر یك به تنهایى می‏توانسته ‏اند آن را غصب نمایند، هر كدام آنان به همان اندازه كه بر آن مسلّط شده است ضامن می ‏باشد.
 
مسأله 2664- اگر چیزى را كه غصب كرده با چیز دیگرى مخلوط كند مثلاً گندمى را كه غصب كرده با جو مخلوط نماید، چنانچه جدا كردن آن‏ها ممكن است اگر چه زحمت داشته باشد، باید جدا كند و به صاحبش برگرداند.
 
مسأله 2665- اگر ظرف طلا و نقره یا چیز دیگرى را كه نگاه داشتنش جائز است غصب كند و خراب نماید باید آن را با مزد ساختنش به صاحب آن بدهد و در صورتی‏كه مزد ساختن، كمتر از تفاوت ساخته و نساخته باشد تفاوت قیمت را هم باید بدهد، و چنانچه براى این كه مزد ندهد، بگوید آن را مثل اوّلش می ‏سازم مالك مجبور نیست قبول نماید و نیز مالك نمی ‏تواند او را مجبور كند كه آن را مثل اوّلش بسازد.
 
مسأله 2666- اگر چیزى را كه غصب كرده به طورى تغییر دهد كه از اوّلش بهتر شود مثلاً طلایى را كه غصب كرده گوشواره بسازد، چنانچه صاحب مال بگوید مال را به همین صورت بده، باید به او بدهد و نمی تواند براى زحمتى كه كشیده مزد بگیرد بلكه بدون اجازه مالك حق ندارد آن را به صورت اولش در آورد. و اگر بدون اجازه او آن چیز را مثل اوّلش كند، باید مزد ساختن آن را هم به صاحبش بدهد و در صورتی‏كه مزد ساختن كمتر از تفاوت ساخته و نساخته باشد تفاوت قیمت را هم باید بدهد.
 
مسأله 2667- اگر چیزى را كه غصب كرده به طورى تغییر دهد كه از اولش بهتر شود، و صاحب مال بگوید باید آن را به صورت اوّل در آورى واجب است آن را بصورت اوّلش در آورد، و چنانچه قیمت آن به واسطه تغییر دادن از اوّلش كمتر شود، باید تفاوت آن را به صاحبش بدهد، پس طلایى را كه غصب كرده اگر گوشواره بسازد و صاحب آن بگوید باید بصورت اوّلش در آورى، در صورتی‏كه بعد از آب كردن قیمت آن از پیش از گوشواره ساختن كمتر شود، باید تفاوت آن را بدهد.
 
مسأله 2668- اگر در زمینى كه غصب كرده زراعت كند، یا درخت بنشاند، زراعت و درخت و میوه آن مال خود او است و چنانچه صاحب زمین راضى نباشد كه زراعت و درخت در زمین بماند، كسى كه غصب كرده باید فوراً زراعت یا درخت خود را اگر چه ضرر نماید از زمین بكند، و نیز باید اجاره زمین را در مدتى كه زراعت و درخت در آن بوده به صاحب زمین بدهد و خرابى هایى را كه در زمین پیدا شده، درست كند مثلاً جاى درختها را پر نماید. و اگر به واسطه این‏ها قیمت زمین از اوّلش كمتر شود، باید تفاوت آن را هم بدهد و نمی‏تواند صاحب زمین را مجبور كند كه زمین را به او بفروشد، یا اجاره دهد. و نیز صاحب زمین نمی‏تواند او را مجبور كند كه درخت یا زراعت را به او بفروشد.
 
مسأله 2669- اگر صاحب زمین راضى شود كه زراعت و درخت در زمین او بماند، كسى كه آن را غصب كرده، لازم نیست درخت و زراعت را بكند ولى باید اجاره آن زمین را از وقتى كه غصب كرده تا وقتى كه صاحب زمین راضى شده بدهد.
 
مسأله 2670- اگر چیزى را كه غصب‏ كرده از بین برود، در صورتیكه مثل گاو و گوسفند باشد كه قیمت اجزاء آن با هم فرق دارد مثلاً گوشت آن یك قیمت و پوست آن قیمت دیگر دارد، باید قیمت آن را بدهد و چنانچه قیمت بازار آن فرق كرده باشد، احتیاط واجب آن است كه بالاترین قیمت را از روز غصب تا روزیكه غرامت را می پردازد حساب كنند و رضایت همدیگر را به دست آورند.
 
مسأله 2671- اگر چیزى را كه غصب كرده و از بین رفته مانند گندم و جو باشد كه قیمت اجزائش با هم فرق ندارد، باید مثل همان چیزى را كه غصب كرده بدهد، ولى چیزى را كه می‏دهد باید خصوصیاتش مثل چیزى باشد كه آن را غصب كرده و از بین رفته است.
 
مسأله 2672- اگر چیزى را كه مثل گوسفند قیمت اجزاء آن با هم فرق دارد غصب نماید و از بین برود، چنانچه قیمت بازار آن فرق نكرده باشد ولى در مدتى كه پیش او بوده مثلاً چاق شده باشد، باید قیمت چاقى را كه از بین رفته بدهد.
 
مسأله 2673- اگر چیزى را كه غصب كرده دیگرى از او غصب نماید و از بین برود، صاحب مال می‏تواند عوض آن را از هر كدام آنان بگیرد و اگر از اوّلى بگیرد می‏تواند اوّلى از دومى مطالبه كند، ولى اگر دومى به اولى برگردانده و پیش او تلف شده نمی‏تواند از او مطالبه كند.
 
مسأله 2674- اگر چیزى را كه می ‏فروشند یكى از شرط‏هاى معامله در آن نباشد مثلاً چیزى را كه باید با وزن خرید و فروش كنند بدون وزن معامله نمایند، معامله باطل است، و چنانچه فروشنده و خریدار با قطع نظر از معامله راضى باشند كه در مال یكدیگر تصرف كنند اشكال ندارد وگرنه چیزى را كه از یكدیگر گرفته‏ اند مثل مال غصبى است و باید آن را به هم برگردانند. و در صورتی‏كه مال هر یك در دست دیگرى تلف شود، چه بدانند معامله باطل است چه ندانند، باید عوض آن را بدهد.
 
مسأله 2675- هر گاه مال را از فروشنده بگیرد كه آن را ببیند یا مدتى نزد خود نگه‏دارد تا اگر پسندید بخرد، در صورتی‏كه آن مال تلف شود، باید عوض آن را به صاحبش بدهد.

والله العالم


نوع مطلب : احكام خرید و فروش 
دنبالک ها: توضیح المسائل 



تمام حقوق این سایت مربوط به سامانه پیامک کوتاه انصارالمهدی تبریز می باشد